Trots op onze onderwijsstad

- Jaar

TROTS OP ONZE ONDERWIJSSTAD, SCHRIJVERSCOLLECTIEF , JOS ROEMER, RINI BRAAT

Door Jos Roemer

(schrijverscollectief - in gesprek met Rini Braat)

 

Trots op onze onderwijsstad

Op 14 december 2016 mocht ik Rini Braat de hand schudden. Hij nam na ruim zestien jaar afscheid als bestuurder van de stichting Sint Josephscholen (dertien basisscholen in onze stad) vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. De receptie vond plaats in de Lindenberg. Een mooie vondst tijdens die receptie was de man met de toeter. Vlakbij de feesteling stond een soort ceremoniemeester die een klok in de gaten hield. Natuurlijk ontstond er een rij van mensen die een hand en cadeau wilden geven. Om de spreektijd een beetje binnen de perken te houden toeterde die man iedereen na een paar minuten weg; de volgende. Dat scheelde een slok op een borrel. Het was weliswaar een lange rij maar je was zó aan de beurt.

 

In de afgelopen jaren heb ik meerdere gesprekken gehad met de heer Braat, met Rini. Hij heeft schoolidentiteit altijd een belangrijk onderwerp gevonden en zette dat ook regelmatig op de agenda van het directeurenberaad. Dan mocht ik er weer eens mijn licht op laten schijnen. Na zijn afscheid bleef hij verbonden aan de Josephscholen als adviseur, voor de overdracht. Daarom konden we op 6 februari 2017 afspreken op het bestuurskantoor aan het Kelfkensbos.

 

“De laatste tijd heb ik natuurlijk veel terug gekeken. Als je aan het eind van je loopbaan komt krijg je dat. Een gedachte die geregeld voorbij kwam was: wat ben ik toch een bofkont, dat ik in Nijmegen terecht ben gekomen! Wanneer ik in het land met onderwijsmensen in gesprek raak en ze horen dat ik uit Nijmegen kom, krijg ik dat altijd te horen: wat gebeurt er veel in jullie stad! En dat is ook echt zo. Kijk bijvoorbeeld maar naar dat systeem om het ontstaan van witte en zwarte scholen tegen te gaan, Schoolwijzer. Wij zijn de eerste stad in Nederland waar dat goed van de grond is gekomen! Kinderen gaan nu bijna allemaal naar de school in de buurt waar ze wonen. In Amsterdam hebben ze dat nu één-op-één overgenomen. Dat bracht me op het idee om te proberen deze stad op de shortlist te krijgen voor de verkiezing van de onderwijsstad van het jaar 2017. Ik heb dat met de wethouder besproken en heb aangeboden te helpen met de ontwikkeling van een ‘bidbook’. En dat is gelukt!”

 

Wat was in uw ogen de aanleiding voor Ieder Talent Telt?

“In deze stad hebben we alle onderwijssoorten bij elkaar, van peuterspeelzaal en kinderopvang tot universiteit en alles daartussen. En natuurlijk was er ook wel sprake van samenwerking. Zo spraken kinderopvang en primair onderwijs geregeld met elkaar, ook werd er samengewerkt om stageplekken te kunnen realiseren. Maar eigenlijk zat er meer in, zo voelden we. Onder aanvoering van de toenmalige wethouder Beerten zijn we bij elkaar gaan zitten: hoe kunnen we elkaar nog meer versterken? Begin 2014 is er toen dat convenant ondertekend. Inhoudelijk was het niet meer dan een gedeelde intentie, maar de boodschap was: mooi dat we elkaar gevonden hebben!”

 

Wat was volgens jullie als bestuurders de bedoeling van de samenwerking? Hebben jullie bijvoorbeeld inhoudelijk gediscussieerd over het begrip ‘talent’?”

“Ik heb van inhoudelijke discussies niet veel mee gekregen. Ik weet wel dat we allemaal vonden dat talent meer is dan iets cognitiefs. We wilden de ontwikkeling van kinderen en studenten breder zien dan cognitieve ontwikkeling. Zo staat op één van onze scholen ‘meervoudige intelligentie’ centraal. Intelligentie heeft namelijk ook te maken met muzikaliteit, met handigheid, met het sociale. Daardoor leren leerkrachten anders te kijken naar kinderen. Ze kunnen nu eerder zien waar een kind goed in is. We hebben het ook nadrukkelijk met ouders besproken. En ik denk dat het ook bij hen wel binnenkomt. Je praat dan anders over onderwijs, meer dan alleen hoge cijfers halen en meer als iets dat je samen doet. Ouders kennen hun kind namelijk het beste.

Ik kan me een foto herinneren van allemaal genieën met als vraag, wat hebben deze mensen gemeen? Weet je wat dat was? Ze waren allemaal op school afgehaakt. Prachtige foto. De boodschap was in feite: we hebben als opleiders bepaalde dingen blijkbaar niet gezien. Op onze scholen hebben we de focus op ‘kijken naar kinderen’ de laatste tijd versterkt. Daardoor gaan we deuren zien die nu open kunnen en anders gesloten zouden blijven. Maar ook belangrijk: kinderen krijgen daarmee een positiever zelfbeeld. Ze leren zien waar ze goed in zijn.”

 

Maar ja, als je zo wilt werken en voor ieder kind kansen wilt creëren, hebben we dan in ons onderwijs eigenlijk niet veel te volle groepen?

“Tja, op veel scholen zijn groepen inderdaad te vol. Eerlijk gezegd vind ik dat we leerkrachten onverantwoord zwaar belasten. Maar ja, we zitten vast aan een systeem dat gericht is op eindresultaten. Ook veel ouders denken trouwens zo: allemaal mooi, die brede kijk, als het maar niet ten koste van het leren gaat! Je krijgt dan een soort consumentengedrag: als mijn kind tegenvallende cijfers haalt, wat ga jíj er dan aan doen.” “Ik hoorde onlangs een indrukwekkend verhaal. Een moeder reed in België met haar auto naar een bepaalde plaats, haar kind van vier zat achterin. Op een gegeven moment zei het kind: oh, gaan we naar Braschaat? Hoe weet je dat, vroeg de moeder. Nou, dat stond op die richtingwijzer. Twee jaar later reed die moeder weer met haar kind in de auto, ze sloeg rechtsaf en vroeg: kun je lezen waar we heen gaan? Nee, zei het kind, dat hebben we nog niet gehad. Ik vraag me wel eens af of we het leren soms niet in de weg zitten. Kinderen leren continu en steeds weer anders. Dat zien en daarop inspelen, dat is de kunst. En dat vraag wel wat. Ik hoop dat Ieder Talent Telt dáár een bijdrage aan kan leveren.”