Ieder kind telt

- Jaar

IEDER KIND TELT, SCHRIJVERSCOLLECTIEF , JOS ROEMER, YOLANDE ULENAERS

Door Jos Roemer

(schrijverscollectief - Jos Roemer in gesprek met Yolande Ulenaers)

 

Ieder kind telt

Op 20 juni 2017 was het zeer warm. Zelfs in de wat donkere aula van het statige Canisius gebouw aan de Berg en Dalseweg liepen me de zweetdruppels over de rug. In dit gebouw huist tegenwoordig de HAN. Je proeft aan alles de oude rijke Roomse traditie. Hier is vanaf 1900 tot in de zestiger jaren een katholiek jongensinternaat gevestigd geweest, gerund door Jezuïeten. Ruud Lubbers en Hans van Mierlo hebben hier hun vorming gehad. Op die warme dinsdag vond daar een zogenaamde ‘beweegsessie’ plaats van Ieder Talent Telt. Op een beeldende en actieve manier gingen de ongeveer veertig aanwezigen met elkaar aan de slag rond de vraag hoe Ieder Talent Telt naar de toekomst toe geborgd kon worden. Hoe zou een ‘beweegstructuur’ eruit kunnen zien? In groepjes gingen we met elkaar aan tafels in gesprek, we konden gebruik maken van speelgoedblokjes om onze ideeën op een co creatieve manier uit te beelden. Na een tijdje gingen we elkaars tafels met blokjes bekijken. We kregen er toelichtingen en er volgde soms een gesprek. Bij de laatste tafel gebeurde iets interessants. We kregen uitleg, er werd wat gereageerd en het gesprek kabbelde wat voort, totdat een vrouw opmerkte: ”Maar moeten we niet terug naar de kern? Waar doen we dit allemaal voor?” Ik voelde dat deze inbreng het gesprek op een ander spoor zette. “We willen met Ieder Talent Telt toch eigenlijk bijdragen aan het geluk van de jeugd in deze stad, in deze regio?” Vanaf dat moment kreeg het gesprek een verdieping. Soms kan een woord of een zin een gesprek veranderen. Ik moest helaas wat eerder weg, anders had ik die vrouw graag nog even aangesproken. Het bleek Yolande Ulenaers te zijn, bestuurder van de Scholengroep Rijk van Nijmegen. Ik kon vrij makkelijk een afspraak maken en vier weken later zat ik bij haar aan tafel.

 

Sinds augustus 2015 is zij bestuurder van een zestal middelbare scholen in Nijmegen. Zij vertegenwoordigt het voortgezet onderwijs in de stuurgroep van Ieder Talent Telt. “Toen ik bij die groep aanschoof ontmoette ik een ambitieuze groep mensen, met passie voor de zaak en met commitment. Maar ook een club die zoekend was. We worstelden met vragen als wat is er nodig om de beweging die is ontstaan een vervolg te geven? In november eindigt het project dat een paar jaar geleden is opgezet. Hoe gaan we door? Ik vind eigenlijk dat we nu nog teveel in de marge bewegen. Er zijn bijvoorbeeld nog amper docenten mee bezig. En we hebben massa nodig. Wat gaat ons helpen om de energie en de passie die er nu is te verbreden?”

 

  - “Die interesse zal toch wel door veel mensen gedeeld worden?” breng ik in. “Ik las vanmorgen in Trouw een column van een docent levensbeschouwing. Die heeft het over een speedbootmaatschappij. Hij ziet zelfs bij leerlingen al verschijnselen van stress en burn-out. Wat we nodig hebben, zegt hij, is tijd voor trage vragen…”

Op dit moment gaat Yolande Ulenaers wat verzitten, ze zucht diep en alles in haar lichaamstaal verraadt dat ze in verzet komt tegen wat ik zeg.

 - “Ik zie dat u het er niet mee eens bent…?” -

“Maak je verhaal maar af, dan zal ik dadelijk reageren.” Ik rond mijn weergave van de column af.

- “Het zal allemaal best waar zijn, maar zo’n bericht suggereert dat het er al die tijd niet geweest is. Daar ben ik het niet mee eens. Alsof de aandacht voor Bildung iets nieuws is! Zo hebben we altijd al onze opdracht ervaren. Onze docenten geven altijd al met volle bezieling les. Ik verzet me eigenlijk tegen die retoriek, die het mooie dat er altijd al was onzichtbaar maakt!” We raken nu aan een persoonlijke laag, voel ik.

- “Waar ik me wel zorgen om maak is de groeiende kansenongelijkheid in het onderwijs. Sommige ouders kunnen zich cito-bijlessen en examentraining voor hun kind veroorloven, anderen niet. Maar wij zijn er voor ál onze leerlingen! Wij hebben toentertijd ook de handschoen opgepakt met de school in Heumensoord. Samen met Conexus trouwens. Terwijl de financiering nog niet rond was! Daarmee liepen we een behoorlijk risico. Maar ik kreeg bij de GMR en de Raad van Toezicht meteen de handen op elkaar voor dat initiatief. Dát is de grondtoon in onze scholen. Door negatieve 18 berichten over het onderwijs wordt al jaren onrecht gedaan aan al die mensen in het onderwijs die met bezieling voor al hun leerlingen werken.

 

” Wat meer aandacht voor de bedoeling - “Maar is er dan niet een probleem? Daarvoor is Ieder Talent Telt toch ontstaan?”

- “Ik heb niet zoveel met het woord ‘talent’. Liever ‘ieder kind telt’.” - “Wat zijn volgens u op dit moment de struikelblokken in het onderwijs?” - “Dat kinderen buiten de boot vallen. Dat gebeurt nog te vaak. Hoe dragen we via het onderwijs bij aan een fijnere samenleving, dat is de kern van de zaak. En dat zou best wat meer aandacht mogen krijgen, vind ik. Ik sprak gisteren een hoogleraar die met zijn vrouw op bezoek was geweest bij de kleuterjuf van hun kind. Die juf had het kind beoordeeld op dertig indicatoren. Terwijl ze alleen maar wilden weten hoe het met hun kind ging. Ze hadden geen behoefte aan deze uitgebreide rapportage. Die hoogleraar had met die juf te doen. Zijn we niet aan het doorschieten met ons onderwijs, is dit de bedoeling geweest van de overheid, dat we ons onderwijs zó zouden invullen?”

 

Regelluw onderwijs

“Een mooi voorbeeld is dat experiment met regelluwe scholen. De school waar ik toen rector was mocht ook meedoen aan dat experiment. We zijn toen uitgenodigd in Den Haag en hebben met een aantal mensen van het ministerie gesproken. Ze vroegen ons om te beginnen met welke regels we de meeste moeite hadden en wat we het liefste anders zagen. Welke ruimte zouden we willen krijgen van het ministerie? Het was eigenlijk een beetje ontluisterend dat alles wat genoemd werd al kan! Veel van de manier waarop we ons onderwijs invullen zit in onze hoofden.”

 

Nog een broedplaats

“Zo’n vier jaar geleden ontmoette ik de barones Van Hövel tot Westerflier. Zij bezit een landgoed vlak bij het Kandinsky College. Ik heb op een zonnige ochtend met haar gesproken op dat landgoed. Het idee van dertig leerlingen in een lokaal en in een rooster hield me toen erg bezig. Ik wist dat je dat niet kunt doorbreken als je de fysieke omgeving gelijk houdt. We hebben toen voor elkaar gekregen dat een grote schuur op dat landgoed werd omgebouwd tot een soort onderwijslab. Een experimenteerruimte voor een andere vorm van onderwijs. Geen stoelen en tafels. Dat vind ik een fantastische broedplaats.”

 

“Dat is nu nog steeds mijn drive. Ik zoek partners met wie ik nieuwe vormen van onderwijs kan uitproberen. Hoe kunnen we samen maatschappelijke meerwaarde creëren? Dat zoek ik ook in Ieder Talent Telt.”